Adoptie en draagmoederschap

Draagmoederschap in Nederland

Draagmoederschap is in Nederland niet verboden maar wordt ook niet door de wet geregeld. Wel zijn bemiddeling en het openlijk werven van een draagmoeder strafbaar. Een belangrijk gevolg daarvan is dat de draagmoeder bij de geboorte de juridische moeder is. Dat geldt ook wanneer het kind genetisch volledig van de wensouders afstamt. Daarna moet het ouderschap via de rechter naar de wensouders worden overgebracht. Dat gebeurt in stappen zoals bijvoorbeeld een ontkenning van het vaderschap, gerechtelijke vaststelling van het vaderschap, erkenning, een gezagsvoorziening en adoptie. De Raad voor de Kinderbescherming kijkt in dat traject mee en de rechter toetst bij iedere stap het belang van het kind.

Wij begeleiden wensouders en draagmoeders bij dit hele traject. Die begeleiding begint bij goede afspraken vooraf en loopt door tot en met de laatste beschikking. Wij doen dat zowel voor heterostellen als voor homostellen. Juist omdat de wet niets regelt komt het aan op een zorgvuldige route. Daarbij zijn heldere afspraken over verwachtingen, kosten en de juridische stappen van groot belang.

Draagmoederschap in de Verenigde Staten of Canada

Veel Nederlandse wensouders kiezen voor een draagmoeder in de Verenigde Staten of Canada. Anders dan in Nederland is draagmoederschap daar wel wettelijk geregeld. In veel Amerikaanse staten is een betaald traject mogelijk en in Canada is draagmoederschap op altruïstische basis toegestaan. De rechter wijst de wensouders daar al direct als ouders aan en dat gebeurt vaak nog vóór de geboorte.

Daarmee is in Nederland echter nog niets geregeld. Een Amerikaanse of Canadese geboorteakte of rechterlijke uitspraak wordt hier namelijk niet automatisch erkend. Om het ouderschap ook in Nederland sluitend te krijgen is daarom een procedure bij de Nederlandse rechter nodig. Die procedure is bijvoorbeeld nodig voor de inschrijving, het gezag en het paspoort van uw kind. De rechter kijkt daarbij onder meer of het buitenlandse traject zorgvuldig is verlopen en of het kind later kan achterhalen van wie het afstamt.

Wij adviseren u al voordat u aan een buitenlands traject begint. Zo komt u bij de erkenning in Nederland later niet voor verrassingen te staan. Na de geboorte voeren wij vervolgens de procedures die nodig zijn om het ouderschap ook hier volledig vast te leggen.

Duomoeders: erkenning en adoptie

In een gezin met twee moeders kan de duomoeder bijvoorbeeld via erkenning juridisch ouder worden. Onder voorwaarden wordt zij dat zelfs automatisch bij de geboorte. Toch is adoptie in veel situaties een betere en meer zekere route. Dat speelt bijvoorbeeld wanneer er een bekende donor is. Daar komt bij dat een adoptie-uitspraak van de rechter in het buitenland doorgaans beter wordt erkend dan Nederlands ouderschap van rechtswege. Wij staan duomoeders bij in adoptieprocedures en bespreken eerst samen met u welke route bij uw gezin past.

Donorcontracten

Krijgt u een kind met hulp van een bekende donor? Dan is het verstandig om de afspraken vooraf vast te leggen in een donorovereenkomst. Daarin kunt u onder meer afspraken maken over:

• de rol van de donor in het leven van het kind;
• het contact tussen het kind en de donor;
• de vraag of en, zo ja, hoeveel andere gezinnen de donor in de toekomst nog zal helpen.

Een goed contract helpt conflicten te voorkomen en zorgt ervoor dat u sterker staat als er toch een geschil ontstaat. Wij stellen donorcontracten op en adviseren zowel wensouders als donoren.